Η αποδοχή μιας κληρονομιάς μοιάζει με καλά νέα, και συχνά είναι. Ωστόσο, στο ελληνικό δίκαιο η κληρονομιά μεταβιβάζεται ως σύνολο: μαζί με τα ακίνητα, τις καταθέσεις και τα κινητά, ο κληρονόμος διαδέχεται και τυχόν χρέη του θανόντος. Γι' αυτό ο νόμος δίνει σε κάθε κληρονόμο τη δυνατότητα να επιλέξει, αλλά μέσα σε συγκεκριμένες προθεσμίες.

Αποδοχή, αποποίηση, ή αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής

Υπάρχουν τρεις βασικοί δρόμοι:

  • Αποδοχή: αποδέχεστε την κληρονομιά και ευθύνεστε για τα χρέη της, ακόμη και με τη δική σας περιουσία.
  • Αποποίηση: δηλώνετε ότι δεν επιθυμείτε την κληρονομιά· θεωρείται ότι δεν την αποκτήσατε ποτέ και η σειρά περνά στον επόμενο κατά νόμο κληρονόμο.
  • Αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής: αποδέχεστε, αλλά ευθύνεστε για τα χρέη μόνο μέχρι το ενεργητικό της κληρονομιάς, όχι με τη δική σας περιουσία.

Η προθεσμία των τεσσάρων μηνών

Η αποποίηση γίνεται με δήλωση στο Ειρηνοδικείο της κληρονομιάς, μέσα σε τέσσερις μήνες από τότε που ο κληρονόμος έμαθε τον θάνατο και τον λόγο για τον οποίο καλείται στην κληρονομιά. Αν ο θανών είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό, ή ο κληρονόμος διαμένει στο εξωτερικό, η προθεσμία είναι ένα έτος.

Τι συμβαίνει αν δεν κάνετε τίποτα

Η σιωπή δεν είναι ουδέτερη. Αν περάσει η προθεσμία χωρίς αποποίηση, ο νόμος θεωρεί ότι η κληρονομιά έχει γίνει σιωπηρά αποδεκτή (τεκμαρτή αποδοχή), μαζί με τα χρέη της. Γι' αυτό, όταν υπάρχει έστω και υπόνοια οφειλών, ο χρόνος μετράει.

Ανήλικοι κληρονόμοι

Όταν στην κληρονομιά καλείται ανήλικος, η αποποίηση για λογαριασμό του απαιτεί άδεια του δικαστηρίου και ακολουθεί ειδική διαδικασία, με δικές της προθεσμίες που ξεκινούν από την αποδοχή ή αποποίηση των γονέων.

Πότε χρειάζεστε δικηγόρο

Πριν αποφασίσετε, αξίζει να γίνει ένας έλεγχος: υπάρχει διαθήκη; ποια η αξία και ποια τα βάρη της κληρονομιάς; υπάρχουν οφειλές προς τράπεζες ή το Δημόσιο; Μια έγκαιρη νομική εκτίμηση μπορεί να σας γλιτώσει από την ανάληψη χρεών που δεν σας ανήκουν, ή από την απώλεια μιας κληρονομιάς που δικαιωματικά σας ανήκει.

Το παρόν άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Κάθε υπόθεση έχει τα δικά της δεδομένα.