Το συναινετικό διαζύγιο είναι ο πιο σύντομος και ο πιο οικονομικός τρόπος λύσης ενός γάμου στην Ελλάδα. Από τον Ν. 4509/2017 δεν απαιτείται δικαστική απόφαση: οι σύζυγοι υπογράφουν μια έγγραφη συμφωνία με τους δικηγόρους τους και ο γάμος λύνεται με συμβολαιογραφική πράξη. Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε τα βήματα, τα έγγραφα, τι προβλέπεται όταν υπάρχουν ανήλικα παιδιά, πόσο κοστίζει και πόσο διαρκεί.

Ποιοι μπορούν να πάρουν συναινετικό διαζύγιο

Όσοι σύζυγοι συμφωνούν και οι δύο στη λύση του γάμου. Δεν απαιτείται ελάχιστη διάρκεια γάμου ούτε χρόνος διάστασης, και δεν χρειάζεται να αναφερθεί κανένας λόγος. Αν ο ένας σύζυγος δεν συμφωνεί, ο δρόμος είναι το διαζύγιο με αντιδικία, που περνά από το δικαστήριο και διαρκεί σημαντικά περισσότερο.

Χρειάζεται δικηγόρος;

Ναι, και μάλιστα ένας για κάθε σύζυγο. Ο νόμος απαιτεί η συμφωνία να υπογράφεται από τους συζύγους και από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους. Ο ίδιος δικηγόρος δεν μπορεί να εκπροσωπεί και τους δύο. Αν ένας σύζυγος βρίσκεται στο εξωτερικό ή δεν μπορεί να παραστεί, μπορεί να υπογράψει μόνο ο δικηγόρος του με ειδικό συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο που έχει συνταχθεί μέσα στον τελευταίο μήνα.

Η διαδικασία βήμα προς βήμα

  1. Συμφωνία των συζύγων. Οι δικηγόροι συντάσσουν την έγγραφη συμφωνία λύσης του γάμου. Αν υπάρχουν ανήλικα παιδιά, συντάσσεται και ξεχωριστή συμφωνία για την επιμέλεια, την επικοινωνία και τη διατροφή τους.
  2. Υπογραφή. Η συμφωνία υπογράφεται από τους συζύγους και τους δικηγόρους. Η ημερομηνία βεβαιώνεται με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής.
  3. Αναμονή δέκα ημερών. Η συμβολαιογραφική πράξη δεν μπορεί να συνταχθεί πριν περάσουν δέκα ημέρες από την υπογραφή της συμφωνίας. Είναι χρόνος δεύτερης σκέψης που προβλέπει ο νόμος.
  4. Συμβολαιογραφική πράξη. Οι σύζυγοι ή οι δικηγόροι τους εμφανίζονται στον συμβολαιογράφο, ο οποίος συντάσσει την πράξη λύσης του γάμου και επικυρώνει τη συμφωνία για τα παιδιά.
  5. Ληξιαρχείο. Αντίγραφο της πράξης κατατίθεται στο ληξιαρχείο όπου έχει καταχωριστεί ο γάμος. Από εκείνη τη στιγμή ο γάμος έχει λυθεί.
  6. Θρησκευτικός γάμος. Αν ο γάμος ήταν θρησκευτικός, για την πνευματική λύση του απαιτείται επιπλέον αίτηση στην αρμόδια Μητρόπολη, με την συμβολαιογραφική πράξη. Δεν επηρεάζει τη νομική λύση, αλλά χρειάζεται για νέο θρησκευτικό γάμο.

Γίνεται ηλεκτρονικά;

Ναι. Από το 2022 λειτουργεί η πλατφόρμα του ηλεκτρονικού συναινετικού διαζυγίου στο gov.gr. Οι δικηγόροι ανεβάζουν τη συμφωνία, οι σύζυγοι την εγκρίνουν με τους κωδικούς τους και η συμβολαιογραφική πράξη συντάσσεται με βιντεοκλήση, χωρίς φυσική παρουσία. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν ο ένας σύζυγος ζει σε άλλη πόλη ή στο εξωτερικό. Οι προθεσμίες και τα έγγραφα είναι τα ίδια με την έντυπη διαδικασία.

Τι γίνεται με τα παιδιά

Όταν υπάρχουν ανήλικα παιδιά, η συμφωνία για την επιμέλεια, τον τόπο διαμονής, την επικοινωνία με τον γονέα που δεν μένει μαζί τους και τη διατροφή είναι υποχρεωτική. Μετά τον Ν. 4800/2021 ο κανόνας είναι η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας και η ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στη ζωή του παιδιού. Η συμφωνία ισχύει για τουλάχιστον δύο χρόνια και αποτελεί εκτελεστό τίτλο: αν δεν τηρηθεί, μπορεί να εκτελεστεί αναγκαστικά, όπως μια δικαστική απόφαση. Μετά τη λήξη της μπορεί να ανανεωθεί, να τροποποιηθεί με νέα συμφωνία ή, αν δεν υπάρχει συμφωνία, να ρυθμιστεί από το δικαστήριο.

Περιουσιακά και διατροφή συζύγου

Η συμβολαιογραφική πράξη λύνει τον γάμο. Τα περιουσιακά ζητήματα, όπως η συμμετοχή στα αποκτήματα του γάμου ή η διατροφή του πρώην συζύγου, δεν ρυθμίζονται αυτόματα. Μπορούν να συμφωνηθούν στην ίδια πράξη ή σε ξεχωριστή, και αξίζει να συζητηθούν πριν την υπογραφή. Το ίδιο ισχύει για το κοινό σπίτι: ποιος μένει, ποιος πληρώνει το δάνειο, τι γίνεται με τη συγκυριότητα. Μια συμφωνία που αφήνει αυτά τα θέματα ανοιχτά συχνά οδηγεί σε δίκη αργότερα.

Τα έγγραφα που χρειάζονται

  • Ληξιαρχική πράξη γάμου (πρόσφατη).
  • Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης.
  • Ληξιαρχικές πράξεις γέννησης των παιδιών, αν υπάρχουν.
  • Ταυτότητες και ΑΦΜ των συζύγων.
  • Ειδικό πληρεξούσιο, αν κάποιος σύζυγος δεν θα παραστεί.

Πόσο κοστίζει

Το κόστος έχει τρία μέρη: την αμοιβή των δύο δικηγόρων, τα δικαιώματα του συμβολαιογράφου για την πράξη και τα μικρά έξοδα για πιστοποιητικά και ληξιαρχείο. Δεν υπάρχει δικαστικό παράβολο, γιατί δεν υπάρχει δίκη. Η αμοιβή κάθε δικηγόρου εξαρτάται από το αν υπάρχουν παιδιά και περιουσιακές ρυθμίσεις, και συμφωνείται εξαρχής. Στο γραφείο μας ενημερώνουμε για το συνολικό κόστος πριν ξεκινήσει οτιδήποτε, ώστε να μην υπάρχουν εκπλήξεις.

Πόσο διαρκεί

Με έτοιμα έγγραφα και συμφωνία στα βασικά, η διαδικασία ολοκληρώνεται συνήθως σε δύο έως τέσσερις εβδομάδες: λίγες ημέρες για τη σύνταξη, οι δέκα ημέρες αναμονής, το ραντεβού στον συμβολαιογράφο και η καταχώριση στο ληξιαρχείο. Ο χρόνος μεγαλώνει όταν τα πιστοποιητικά καθυστερούν ή όταν οι όροι για τα παιδιά χρειάζονται διαπραγμάτευση.

Συχνά λάθη που καθυστερούν ή ακυρώνουν τη διαδικασία

  • Πληρεξούσιο παλαιότερο του ενός μήνα ή χωρίς ρητή εντολή για το διαζύγιο.
  • Συμφωνία για τα παιδιά χωρίς συγκεκριμένο πρόγραμμα επικοινωνίας και ποσό διατροφής, που ο συμβολαιογράφος δεν μπορεί να επικυρώσει.
  • Πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί πριν από μήνες και δεν γίνονται δεκτά.
  • Παράλειψη της πνευματικής λύσης στη Μητρόπολη, που εμφανίζεται ως πρόβλημα χρόνια αργότερα, σε νέο θρησκευτικό γάμο.
  • Υπογραφή της συμφωνίας χωρίς να έχει συζητηθεί το κοινό σπίτι και το δάνειο.

Πότε χρειάζεστε δικηγόρο για διαζύγιο

Ο δικηγόρος είναι υποχρεωτικός, αλλά ο ρόλος του δεν είναι τυπικός. Ελέγχει ότι η συμφωνία για τα παιδιά είναι εφαρμόσιμη και δίκαιη, ότι δεν μένουν ανοιχτά περιουσιακά ζητήματα και ότι η πράξη θα γίνει δεκτή από το ληξιαρχείο και τη Μητρόπολη. Στο γραφείο μας, ως δικηγόροι και διαπιστευμένοι διαμεσολαβητές, βοηθάμε τα ζευγάρια που συμφωνούν στο βασικό αλλά διαφωνούν σε λεπτομέρειες να φτάσουν σε συμφωνία χωρίς δίκη. Περισσότερα στη σελίδα Οικογενειακό Δίκαιο και στην Οικογενειακή διαμεσολάβηση.

Το παρόν άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Κάθε υπόθεση έχει τα δικά της δεδομένα.