Κληρονομικό Δίκαιο

Διαθήκες, αποδοχή/αποποίηση, νόμιμη μοίρα και διανομή κληρονομίας.

Το κληρονομικό δίκαιο ρυθμίζει τι γίνεται με την περιουσία και τα χρέη ενός προσώπου μετά τον θάνατό του. Παρέχουμε υποστήριξη σε κάθε στάδιο: από την πρώτη εκτίμηση του τι πραγματικά κληρονομείτε, μέχρι την αποδοχή ή την αποποίηση, τη δημοσίευση διαθήκης, τη διανομή μεταξύ συγκληρονόμων και τις δικαστικές διαφορές που προκύπτουν.

Το γραφείο βρίσκεται στην Αργυρούπολη και εξυπηρετεί κατοίκους των Νοτίων Προαστίων (Ελληνικό, Γλυφάδα, Ηλιούπολη, Άλιμος, Άγιος Δημήτριος), αλλά και κληρονόμους που κατοικούν αλλού ή στο εξωτερικό, με εξ αποστάσεως επικοινωνία.

Αποδοχή ή αποποίηση: η πρώτη απόφαση

Η κληρονομιά δεν είναι μόνο περιουσία. Περιλαμβάνει και τα χρέη του θανόντος: δάνεια, οφειλές προς την εφορία, εγγυήσεις. Όποιος αποδέχεται την κληρονομιά απλά, δηλαδή χωρίς το ευεργέτημα της απογραφής, ευθύνεται για τα χρέη της και με τη δική του περιουσία. Γι' αυτό η πρώτη δουλειά είναι να καταγραφεί τι υπάρχει από τη μία και την άλλη πλευρά.

Η αποποίηση γίνεται με δήλωση στη γραμματεία του Ειρηνοδικείου και έχει αυστηρή προθεσμία: κατά κανόνα τέσσερις μήνες από τότε που ο κληρονόμος έμαθε ότι κληρονομεί και για ποιον λόγο. Η προθεσμία γίνεται ενός έτους όταν ο θανών κατοικούσε στο εξωτερικό ή ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή ενώ διέμενε στο εξωτερικό. Αν η προθεσμία περάσει χωρίς δήλωση, ο νόμος θεωρεί ότι η κληρονομιά έγινε αποδεκτή.

Για ανήλικα παιδιά η αποποίηση απαιτεί άδεια δικαστηρίου, και η προθεσμία τρέχει με δικούς της κανόνες. Είναι η πιο συχνή πηγή λαθών σε οικογένειες που αποποιούνται διαδοχικά, από τους γονείς προς τα παιδιά και τα εγγόνια.

Η αποδοχή μπορεί να είναι ρητή, με συμβολαιογραφική πράξη που μεταγράφεται όταν υπάρχουν ακίνητα, ή σιωπηρή, όταν κάποιος συμπεριφέρεται ως κληρονόμος. Όταν τα χρέη είναι άγνωστα ή πιθανά, εξετάζεται η αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής, που περιορίζει την ευθύνη στο ύψος της κληρονομιαίας περιουσίας.

Διαθήκη, νόμιμη μοίρα, εξ αδιαθέτου διαδοχή

Αν υπάρχει διαθήκη, πρέπει πρώτα να δημοσιευθεί. Η ιδιόγραφη διαθήκη δημοσιεύεται από το Ειρηνοδικείο, η δημόσια από τον συμβολαιογράφο που την έχει. Ελέγχουμε την εγκυρότητά της, την ερμηνεία ασαφών όρων και τυχόν λόγους προσβολής της.

Ο νόμος προστατεύει τους στενούς συγγενείς με τη νόμιμη μοίρα: τα παιδιά, ο σύζυγος και, υπό προϋποθέσεις, οι γονείς δικαιούνται το μισό της μερίδας που θα έπαιρναν χωρίς διαθήκη, ακόμη κι αν η διαθήκη τους αποκλείει. Όταν δεν υπάρχει διαθήκη, η κληρονομιά μοιράζεται με τη σειρά που ορίζει ο Αστικός Κώδικας (εξ αδιαθέτου διαδοχή), σε έξι τάξεις συγγενών.

Τα έγγραφα που θα χρειαστείτε

Ληξιαρχική πράξη θανάτου και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών από τον δήμο.
Πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης ή, αν υπάρχει, τη δημοσιευμένη διαθήκη.
Πιστοποιητικό περί μη αποποίησης και περί μη αμφισβήτησης του κληρονομικού δικαιώματος.
Τίτλους ιδιοκτησίας των ακινήτων, Ε9 και πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ του θανόντος.
Στοιχεία για λογαριασμούς, μετοχές, οχήματα και οφειλές.

Τα περισσότερα εκδίδονται πλέον ηλεκτρονικά. Αναλαμβάνουμε τη συγκέντρωσή τους και την επικοινωνία με συμβολαιογράφο, Κτηματολόγιο και εφορία, ώστε η αποδοχή και η μεταγραφή να ολοκληρωθούν χωρίς επιστροφές.

Κόστος και χρόνος

Το κόστος μιας κληρονομικής υπόθεσης αποτελείται από τρία μέρη: τον φόρο κληρονομιάς, που εξαρτάται από τον βαθμό συγγένειας και την αξία και δηλώνεται στην εφορία μέσα στην προθεσμία που ορίζει η φορολογική νομοθεσία, τα συμβολαιογραφικά και τα τέλη μεταγραφής, και την αμοιβή του δικηγόρου, που συμφωνείται εκ των προτέρων ανάλογα με το αντικείμενο. Στην πρώτη συνάντηση παίρνετε σαφή εικόνα και για τα τρία, πριν δεσμευτείτε.

Μια απλή αποδοχή με ένα ακίνητο ολοκληρώνεται συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες. Οι διαφορές μεταξύ συγκληρονόμων για τη διανομή ή την προσβολή διαθήκης διαρκούν περισσότερο και συχνά αξίζει να δοκιμαστεί πρώτα η διαμεσολάβηση σε κληρονομικές διαφορές, όπου το γραφείο λειτουργεί και ως διαπιστευμένος διαμεσολαβητής.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η προθεσμία για αποποίηση κληρονομιάς;

Κατά κανόνα τέσσερις μήνες από τότε που μάθατε ότι κληρονομείτε και για ποιον λόγο (διαθήκη ή συγγένεια). Γίνεται ένα έτος αν ο θανών κατοικούσε στο εξωτερικό ή αν εσείς μάθατε την επαγωγή ενώ διαμένατε στο εξωτερικό. Αν περάσει άπρακτη, η κληρονομιά θεωρείται αποδεκτή.

Κληρονομώ και τα χρέη;

Ναι, εκτός αν αποποιηθείτε εμπρόθεσμα ή αποδεχθείτε με το ευεργέτημα της απογραφής, οπότε ευθύνεστε μόνο μέχρι την αξία της κληρονομιάς. Γι’ αυτό πριν από κάθε κίνηση καταγράφονται περιουσία και οφειλές.

Χρειάζεται δικηγόρος για την αποδοχή κληρονομιάς;

Η αποδοχή γίνεται με συμβολαιογραφική πράξη. Ο δικηγόρος ελέγχει τους τίτλους, τα χρέη, τις προθεσμίες και τη νόμιμη μοίρα, συγκεντρώνει τα πιστοποιητικά και φροντίζει τη μεταγραφή στο Κτηματολόγιο, ώστε να μη μείνουν εκκρεμότητες που θα εμφανιστούν σε μελλοντική πώληση.

Τι είναι η νόμιμη μοίρα;

Το ελάχιστο ποσοστό που ο νόμος εξασφαλίζει στα παιδιά, στον σύζυγο και, υπό προϋποθέσεις, στους γονείς του θανόντος: το μισό της μερίδας που θα έπαιρναν χωρίς διαθήκη. Μια διαθήκη που το παραβλέπει μπορεί να προσβληθεί κατά το μέρος που θίγει τη νόμιμη μοίρα.

Πόσο κοστίζει μια κληρονομική υπόθεση;

Εξαρτάται από τον φόρο κληρονομιάς, τα συμβολαιογραφικά και τέλη, και την αμοιβή δικηγόρου, που συμφωνείται εκ των προτέρων. Στην πρώτη συνάντηση λαμβάνετε αναλυτική εκτίμηση και για τα τρία.